1722 Wat ging er mis in het fipronil schandaal en wat zijn de verbeterpunten?

Terwijl de zéér deskundige ex minister Winnie Sorgdrager met haar academische poeha onderzoeksclub in zo beschaafd mogelijke termen de politiek zal trachten vrij te pleiten van enige blaam in dit schandaal geven wij alvast een paar analyses prijs. Met de groep cursisten die de 15 weekse intensieve opleiding “QESH/KAM food industry” volgen, geven wij met veel plezier wat aanvullingen die Winnie zomaar kan overpennen in haar ongetwijfeld dikke rapport van naar schatting 300 kantjes dat zo tegen de feestdagen met veel applomb aan de Tweede Kamer aangeboden zal worden.

Deze eierboer snapt het. Gewoon trots op je eigen product zijn en volledige transparantie in de keten tonen. Chapeau!

De overheid poetst haar straatje schoon
De overheid kenmerkt zich niet alleen in reactief optreden maar weet als geen ander uitvluchten te zoeken zodat de politieke loopbanen gespaard blijven. Stel je voor dat Winnie opeens een Minister van voedselvoorziening gaat aanbevelen of de schuld bij de Rutteriaanse bezuinigingspolitiek gaat leggen. Brr, ik gruwel al bij voorbaat van zoveel doortastendheid.

Dit waren de simpele vragen die wij onze cursisten als huiswerk meegaven met daar achter samengevat hun antwoorden:

1.Waren de blokkades en vernietigingsacties noodzakelijk geweest?
Natuurlijk niet. Eieren laten zich goed invriezen en kunnen later alsnog gebruikt worden voor humane consumptie mits juist bewerkt. Maak er eventueel verwerkt dierlijk eiwit van zodat het als veevoeder gebruikt kan worden. Naar het schijnt, zijn miljoenen eieren doelloos vernietigd. Leg dit maar eens uit aan de inwoners van Afrika. Verspillende voedselarrogantie ten top ingegeven door chemofobische fantoomangsten.

2.Wat valt je op aan de tijdlijn?
De eerste publicatie van de NVWA kwam op zaterdag 22 juli en de tweede trap van de recall op 25 juli 2017. Terwijl de NVWA van ieder bedrijf eist dat men binnen 4uur de volledige recall kan optuigen houden zij zich niet aan hun eigen richtlijnen. Bij het Salmonella schandaal is dezelfde fout gemaakt. Het onderzoek door het bureau Risicobeoordeling is veel te laat gestart. De Belgische waarschuwing in 2016 en die van de anonieme tipgever zijn genegeerd door de NVWA die ondertussen de kop in het zand stak. Intussen kon het bedrijf Chickfriend gewoon doorgaan en bleef het IKB (Integrale Keten Beheersing) doorslapen. Deze club houdt zich bezig met het kwaliteitsbeleid in de pluimvee vleessector. Het is op z’n zachtst gezegd een rammelend kwaliteits schema die meer professionaliteit tentoon mag spreiden.

3.Het strafrechtelijk onderzoek en het onderzoek door de Raad van Veiligheid lopen nog. Wie is volgens jou aansprakelijk voor de schade?
De pluimveehouders zijn primair aansprakelijk voor de schade die dit op hun beurt door moeten claimen naar Chickfriend en mogelijk IKB. De laatste heeft als certificerende instantie geen toetsing uitgevoerd (leverancierbeoordeling) en heeft de leden verzuimd te informeren.

Deze eierboer staat met beide benen op de grond en is trots op wat hij gepresteerd heeft. Dat kan het IKB niet zeggen.

4.Wat zijn verbeterpunten voor de overheid?
Keurmerken accreditatie toetsen en het IKB opnieuw beoordelen.
De NVWA een communicatietraining geven hoe een crisis eenduidig naar het publiek gecommuniceerd kan worden zonder economische onrust te zaaien.
Klachtenprocedure bij de NVWA herzien.
Monitoringsschema’s op pluimveeproducten herzien.
Vakantie werkroosters bij de NVWA aanvullen met piketdiensten die door competente medewerkers uitgevoerd worden.

5.Wat zijn verbeterpunten voor de pluimveehouders?
Zelf een voedselveiligheidsschema optuigen dat gebaseerd is op FSSC 22.000. De Nederlandse consument duidelijk de verbeterpunten laten zien door het IKB aan de kant te zetten of zelf een onafhankelijk kwaliteitsorgaan in het leven te roepen.

De coderingen op de eieren openbaar te maken en niet in het geheim te coderen. Dit heet ketentransparantie en bevordert het voedselvertrouwen. De vlees- en zuivelsector hanteren deze openheid al jaren.

Wessels maakt geen geheim van zijn codenummer. Die mag iedereen weten. Onbegrijpelijk dat er anno 2017 zoveel schimmigheid heerst in de pluimveesector

6.Wat is de waarde van het IKB-ei nog?
Die is tot nul gereduceerd.

7.Wat zijn voor jou ontbrekende acties die genomen hadden moeten worden?
Als de Nederlandse pluimveesector zo goed is als men nu beweert en daar is alle schijn van, dan dient de keten meer transparantie te moeten tonen en te eisen door de herkomstaanduiding van alle pluimveeproducten op het label te vermelden bij de consument en de horeca te verplichten deze vermelding ook op de menukaart te zetten. Het consumenten vertrouwen en schade in deze sector kan zo het snelst worden terugverdiend.

Ondanks de knulligheid van de Brexit onderhandelingen weten de Engelsen wat keten transparantie is. Zelfs op samengestelde producten als gehakt wordt de herkomst van het vlees duidelijk vermeld. Terwijl dit niet eens hoeft volgens de politieke Brusselse kermisgangers. Onze vleesindustrie vindt dit te gecompliceerd. Dit gaat een staartje krijgen. Onderzoek volgt.

Aan Winnie Sorgdrager het verzoek om eindelijk het startschot voor de reorganisatie bij de NVWA te geven en wat pagina’s blanco te laten in haar rapport. Daar kunnen de vakantiefoto’s van de Inspecteur generaal Rob van Lint meteen ingeplakt worden. Dat staat beter in het rapport dan het gebruikelijke politieke gekraai.

Een haan mag kraaien maar het is de hen die de eieren legt!

(Margaret Thatcher)

 

One thought on “1722 Wat ging er mis in het fipronil schandaal en wat zijn de verbeterpunten?

  1. Beste IJsbrand Velzeboer,

    Met aandacht heb ik uw conclusies m.b.t. het fipronil schandaal gelezen. Hieronder mijn opmerkingen.
    Ik hoop dat u ze met uw cursisten wilt bespreken, om de nodige nuancering aan te brengen in de (af en toe) ver van de praktijk staande opvattingen. En met praktijk doel ik dan op de dagelijkse praktijk op een legpluimveebedrijf. Vanuit dat perspectief heb ik uw conclusies gelezen en mijn reactie geschreven.

    Allereerst over het onderschrift bij de foto van het eierdoosje van pluimveebedrijf Wessels: dit bedrijf heeft ook de erkenning ‘pakstation’ en mag daarom rechtstreeks aan supermarkten en consumenten verkopen. Niet elke eierproducent heeft deze erkenning. De meeste eieren gaan naar de eierhandelaar, die uitsluitend een pakstation heeft (en geen producent is). De eierhandelaar verkoopt de eieren door naar de supermarkten. Er zit een extra schakel tussen, waardoor de producent ‘onzichtbaar’ lijkt te worden omdat zijn naam niet op het doosje staat.

    1 “Eieren….kunnen later alsnog gebruikt worden voor humane consumptie mits juist bewerkt”.
    Hoezo kunnen ze later alsnog gebruikt worden voor humane consumptie? Wordt het MRL van fipronil verhoogd? Wanneer gaat dat gebeuren? Wanneer is later?

    ‘mits juist bewerkt’ welke bewerking stelt u voor? Voor zover nu bekend is, moet verhitting tot hoge temperatuur plaatsvinden om fipronil af te breken. (Dat is ook de reden dat alle vervuilde mest naar de verbranding in Moerdijk moet).
    2 hier zou ik nog aan willen toevoegen: doordat een strafrechtelijk onderzoek is gestart naar Chickfriend, heeft de NVWA een goed excuus om niet alles openbaar te maken (o.a. richting de Tweede Kamer).
    3 geen enkele pluimveehouder heeft bewust gekozen voor fipronil. Daarmee acht ik de pluimveehouder niet primair aansprakelijk, maar secundair.
    Primair aansprakelijk zijn de eigenaren/directeuren van Chickfriend en Chickclean, die dit middel hebben gebruikt in pluimveestallen.
    Dat IKB hierin ook een verantwoordelijke rol heeft, moet inderdaad genoemd worden. Maar dan met name op het vlak van certificering van het IKB-gecertificeerde Chickclean en het nalaten van productcontrole. Van pluimveehouders mag niet verwacht worden dat zij dusdanige kennis hebben van r&o middelen dat zij aan een etiket kunnen aflezen of het product in hun stal mag worden gebruikt. Bovendien, als een IKB gecertificeerd bedrijf wordt benaderd, mag er op vertrouwd worden dat de certificerende instantie daarin haar kennis en kwaliteit heeft ingezet op controle.

    4 wat wordt er bedoeld met “monitoringsschema’s op pluimveeproducten herzien” ? Noem een praktisch voorbeeld

    5 IKB is door de pluimveesector opgezet, die gaan ze niet aan de kant zetten. Dat er binnen IKB iets zou moeten veranderen, is duidelijk. Wat staat er in de FSSC 22.000 wat (nog) niet in de IKB regelingen staat?
    Welk product, afkomstig van de boerderij, is net zoals het ei tot op de boerderij te traceren? Ooit op een stuk fruit of een pak melk of een pakje karbonades een code gezien waarmee het product tot de boerderij te herleiden is? Voor eieren zijn er verschillende websites, o.a. http://www.wasstehtaufdemei.de en/of http://www.heteiendekip.nl waar de code kan worden ingevoerd.

    6. voor wie is de waarde van het IKB ei tot nul gereduceerd?

    7 In de fipronil crisis gaat het om eieren voor consumptie. Alle verdachte pluimveebedrijven zijn geblokkeerd, er zijn recalls geweest en eicodes van bedrijven met te hoge overschrijding van MRL zijn gepubliceerd op de website van de NVWA.
    Veel blokkades bleken achteraf onnodig, omdat stallen niet behandeld waren door Chickfriend, of één eigenaar meerdere locaties had waarvan 1 locatie behandeld (maar uit voorzorg alle locaties geblokkeerd).
    Wat had er transparanter gekund? Of gemoeten?
    De vastgestelde MRL voor fipronil is 0,005 gram/ kg ei. Dit is omdat lagere waardes niet betrouwbaar gemeten kunnen worden.
    De ADI ligt hoger. Er is maar 1 eicode waarbij de aangetroffen hoeveelheid fipronil mogelijk schadelijk was voor de gezondheid.
    Let wel: dan zou 1 kg ei moeten worden geconsumeerd! Per dag!
    Dus nogmaals: wat had er transparanter gemoeten? Ook alle producten waarin ei verwerkt is uit de schappen halen? Terwijl er geen product is waarin zulke hoeveelheden ei verwerkt zijn dat het eindproduct een te hoge dosis fipronil zou kunnen bevatten? (ik voel hier ook een grote mate chemofobie: theoretisch zou er fipronil in bijvoorbeeld eierkoeken of mayonaise kunnen zitten, dus PANIEK! Haal alle eierkoeken en mayonaise maar uit de winkelschappen).
    En waarom zou op de mayonaise moeten staan van welk pluimveebedrijf de eieren afkomstig zijn? Staat op een pak fruityoghurt ook van welk melkveebedrijf de melk afkomstig is? Of uit weke kas de aardbeien komen?

    Ik wens u en uw cursisten een levendige discussie toe naar aanleiding van mijn reactie!

    m.v.g.
    Gerda Briene
    Pluimveehoudster (en helaas ook fipronil gedupeerde)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *